KFPS Royal Friesian
Jaarplan fokkerijraad 2022


Het KFPS kent een fokkerijraad die als taak heeft;
a.    Het bevorderen van de fokkerij van het Friese paard en het verbeteren van haar eigenschappen
b.    Het evalueren van de opgedane ervaringen met betrekking tot de door de fokkerijraad gedane aanbevelingen
c.    De formulering van het fokdoel en de formulering van het fok- en selectiebeleid en de te hanteren instrumenten
De fokkerijraad geeft adviezen aan het bestuur welke vervolgens in de regiovergaderingen worden besproken met de leden en  voorgelegd worden aan de ledenraad.

Onderstaand staan in willekeurige volgorde de belangrijkste onderwerpen waar de fokkerijraad zich in 2022 op zal richten.
 

 

Onderwerp

Toelichting

Fokwaardeschatting
a. finetunen sportfokwaarden
b. opnemen sportfokwaarden en karakterfokwaarden in de totaalindex

a. de eerste sportfokwaarden zijn in 2022 gepubliceerd. Deze zijn gebaseerd op de basissport (mennen)dressuur, hoogste standen KNHS. Bekeken zal worden of internationale resultaten en andere disciplines of buitenlandse resultaten toegevoegd kunnen worden.

b. de betrouwbaarheid van de sport en karakterfokwaarden zijn nog betrekkelijk laag. Onderzocht moet worden of deze aan de totaalindex toegevoegd kunnen worden.

Hengstenadviesprogramma

Er wordt gewerkt aan een nieuw hengstenadviesprogramma waarbij zowel fokwaarden als verwantschap ingewogen worden. De eerste opzet is klaar. Verder finetuning zal nog plaatsvinden en vervolgens dient het ingebouwd te worden in het systeem.

Onderzoeken aangeboren aandoeningen/Genomics

a. Slokdarm
b. Aorta ruptuur
c. Staart- en Manenexceem
d. Cornage

a.b. Nadat de DNA-(merkertest) voor waterhoofd en dwerg in gebruik zijn genomen, is in 2014 genetisch onderzoek gestart voor Megaoesophagus, Aortaruptuur en Staart- en maneneczeem. De eerste onderzoeken zijn eind 2015 afgerond en hebben nog niet tot een toepasbare test gerealiseerd. Op basis van een GWAS (genomic-wide association) is vastgesteld dat Megaoesophagus en aortaruptuur mogelijk niet een monogenetische wijze van overerving kennen. Vervolgonderzoek ligt in een herhaling van het GWAS-onderzoek op basis van een groter aantal cases & controls.

Het onderzoek is in 2021 in samenwerking met Fenway Foudation, University of Kentucky en Dierenkliniek Wolvega vervolgt. Het is de bedoeling dat met nieuw DNA-materiaal op basis van Whole Genome Sequencing een poging gedaan wordt de verantwoordelijke mutatie(s) op te sporen, om van daaruit DNA-testen te ontwikkelen of te komen tot genomic fokwaardeschatting. 

c. onderzoeken in het verleden hebben nog te weinig bruikbare informatie opgeleverd. Bekeken wordt of er aan lopende onderzoeken bij andere stamboeken/landen aangesloten kan worden

d. in 2021 zijn een aantal enters onderzocht, in 2022 wordt dit vervolgd. Vervolgens zal bekeken worden of enters voldoende informatie geven of dat dit op een latere leeftijd herhaald moet worden.

Vruchtbaarheid
- Sperma stamboekhengsten, DFI

a. DFI; de afgelopen jaren zijn er monsters verzameld. Deze worden begin 2022 onderzocht. Op basis van deze resultaten zal bekeken worden of er selectiecriteria opgesteld kunnen worden of dat er vervolgonderzoek vereist is.

Duurzaamheid, verkrijgen van inzicht en betrouwbare parameters
 

Duurzaamheid is een belangrijk fokkerijkenmerk. Duurzaamheid is deels erfelijk bepaald. Gegevens van overlijden zijn onvolledig en dus onbetrouwbaar. Daarnaast komen deze gegevens te laat beschikbaar om tijdig betrouwbare fokwaarden te kunnen geven. Het is lastig om hierop te selecteren. Gekeken zal worden of het mogelijk is, te werken met survival rates en gecorreleerde kenmerken, om verschillen in vererving van duurzaamheid tussen hengsten in beeld te kunnen brengen. In 2019 is door de WUR een onderzoek gestart, dit onderzoek heeft een vervolg gekregen en is in 2021 geëvalueerd maar biedt nog te weinig betrouwbare informatie. Vervolgonderzoek is nodig.

Inteelt en verwantschap
a. Voorlichting, promotie en publicatie
b. Stimuleren gebruik laag verwante merries
c. Selectie laagverwante hengsten
d. Vreemd bloed

Het fokkerijbeleid heeft ertoe geleid dat de inteelt binnen de populatie Friese paarden, beneden de daarvoor geldende norm blijft. Het monitoren van inteelt en het finetunen van het beleid blijft desondanks van groot belang. De FR houdt zich hiermee bezig.
a. blijvend voorlichting geven en dit promoten en publiceren

b.c. verschillende opties worden onderzocht en in de voorjaarsvergadering 2022 komt er een voorstel
d. om grotere stappen te kunnen maken in het verlagen van verwantschap is inmenging van vreemd bloed een mogelijkheid, onderzocht wordt of en hoe dit het beste vorm gegeven kan worden.

Karakter
- inzicht en selectie

Karakter is een kenmerk die niet op 1 moment waargenomen kan worden. Onderzocht wordt hoe er meer inzicht verkregen kan worden en hoe dit in de selectie meegenomen kan worden.

Sport
a. Publicatie resultaten
b. Doorgroei hoogste niveau

a. Sinds enige tijd worden de sportresultaten (hoogste standen) verkregen van de KNHS. De wens is om deze resultaten op meer plaatsen mee te nemen in de publicatie (bijvoorbeeld in de catalogus Hengstenkeuring)
b. Onderzocht wordt hoe er meer internationale starts verkregen kunnen worden.

Welzijn
a. Onderzoek trainingsbelasting CO – vervolgonderzoek
b. Minimale leeftijd diverse selectiemomenten

a. In het Centraal onderzoek van 2020 en 2021 is middels hartslag- en lactaatmeting onderzoek gedaan naar de aard van de trainingsbelasting. In 2021 is op basis hiervan het trainingsschema geoptimaliseerd. De gegevens zullen begin 2022 wederom geanalyseerd gaan worden. Op basis hiervan zal bekeken worden of de aanpassingen voldoende effect hebben. Tevens zal het voortraject (Voorrijdagen) verder geoptimaliseerd worden.
b. in samenwerking met de Koepel Fokkerij en de Sectorraad worden verschillende welzijnsaspecten bekeken waaronder ook de minimale leeftijd.

Fokkerijbevordering
- Vervolgonderzoek gust houden topmerries

Er is bekeken in hoeverre de topmerries (top 1500 o.b.v. totaalindex) ingezet worden voor de fokkerij en wat redenen zijn waarom dit niet gebeurt. In dit kader is er een later keuringsmoment ingesteld voor zogende Ster en Kroonmerries. Het onderzoek naar de reden van het niet gebruiken voor de fokkerij zal verder uitgediept worden. Diverse opties om het gebruik van deze merries te stimuleren, maar ook stamboek breed, zullen verder onderzocht worden.

Röntgenologisch onderzoek
- richtlijn nevenbevindingen

Het röntgenrapport bevat een aantal basiskenmerken waarop geselecteerd wordt. Daarnaast zijn er nog een heel aantal nevenbevindingen. Getracht wordt om hier meer richtlijnen aan te geven, hierbij is de mate van erfelijkheid een belangrijk gegeven.

Gentesten dwerggroei en waterhoofd
a. onderzoek verspreiding in de populatie

b. Risicoparingen

a. De testen zijn in 2014 in gebruik genomen. De data die sindsdien verkregen is zal onderzocht worden om te kijken in hoeverre de genen verspreid zijn binnen de populatie. Op basis hiervan zal bekeken worden of selectie op dragerschap in de toekomst zinvol kan zijn zonder dat dit zal leiden tot meer verwantschap. In de voorjaars regiovergaderingen zullen de cijfers omtrent de ontwikkelingen gedeeld worden

b. Sinds de invoering van de testen, zijn er toch jaarlijks een tiental risicoparingen met dragers van dwerg en waterhoofd. Dit is zeer onwenselijk en niet nodig. Er wordt bekeken welke sanctiemaatregelen opgelegd kunnen worden.

123movies