Teske Paulien van ’t Koetshues (Andries 415) wint brons op Hippiade Endurance

Op de afgelopen Hippiade Endurance in Montferland heeft Mark Rutten een podiumplek bemachtigd met zijn 10-jarige merrie Teske Paulien van ’t Koetshues Ster (Andries 415 x Reyert 337, fokker J.B. Stienstra uit Bemmel). Een geweldige – en ook wel onverwachte – prestatie in deze discipline, waarin Arabische volbloeds de boventoon voeren.

Mark is een fan van deze sport én van het Friese paard, vanwege hun karakter en hun uitstraling. ‘Teske heeft de werkwilligheid en “go” om telkens maar door te gaan. Ze wil graag, maar heeft daarnaast de intelligentie om zichzelf te sparen en haar rust te pakken op de momenten dat het kan. Dat is een belangrijke eigenschap voor een endurance-paard.’

Hele dag met je paard bezig

Waarom endurance rijden met een ras dat niet de voor de hand ligt? “Omdat het kan!”, is het prompte antwoord. ‘En omdat het leuk is. Waar je in de dressuur na het losrijden en het rijden van één of twee proeven alweer naar huis mag, ben je bij een endurancewedstrijd zo’n beetje de hele dag met je paard bezig. Bovendien ben je, ook tijdens de training, lekker buiten en ontdek je vaak verschillende mooie natuurgebieden.’

Silke fan Simir

Een jaar of drie, vier geleden was Mark met Silke fan Simir (Wisse 408) actief in de endurancesport. ‘Zij bracht het tot en met de klasse 2 (ca. 45 km), maar was eigenlijk te druk om tot goede prestaties te komen; ze bepaalde graag haar eigen tempo en nam niet voldoende rust. Ze at en dronk moeilijk onderweg. Die afstand was dan ook de max voor haar. Silke is nu met wedstrijdpensioen, maar dat zint haar niks… als we Teske in de trailer zetten om op pad te gaan, gaat zij tekeer!’

Ster in 2021

Toen Silke’s wedstrijdgenoot verkocht was, zocht Mark een opvolger. ‘Drie jaar geleden vond ik Teske Paulien. Ze liep toen totaal niet op eigen benen en had een veulen aan de voet, maar ik probeerde haar en zij was het! Ik merkte dat ze graag wilde werken en dat ze mooie gangen had. Het papier vond ik niet belangrijk, maar ik ben wel met haar naar de keuring geweest. Op de locatiekeuring bij Van Manen in 2021 promoveerde ze naar Ster met een tweede premie, waardoor haar moeder Paulien van het Schar Ster (Reyert 337) Preferent werd, net als haar grootmoeder. In Teske’s pedigree prijkt nu twee keer op rij Preferent en acht keer op rij Ster.’

Eerste wedstrijden

Maar Mark had de merrie om op te rijden, al is ze wel gedekt het eerste jaar dat ze verhuisd was. Het resultaat was het hengstveulen Thijs (Matthys 504), die direct na het afspenen verkocht is. Vóór en tijdens haar dracht – je mag je paard starten tot en met de derde maand dat ze dragend is – had hij Teske al gestart. ‘Teske bleek er lol in te hebben; ze loopt netjes op eigen benen heuvel op-heuvel af en is op twee vingers te rijden, zonder dat ze gaat drammen. Het grootste gedeelte van de rit gaat nu nog in draf, met af en toe een stukje stap of galop. Maar voor de toekomst, voor de langere afstanden, gaan we steeds meer (rustig) galopperen.’

Perfecte instelling

Het feit dat Teske zich zo gemakkelijk laat rijden zonder sterk te worden, maakt dat zo’n wedstrijd voor Mark als ruiter én voor haarzelf als paard gemakkelijk vol te houden is. ‘Daarnaast is ze tijdens de verplichte pauzes én na de wedstrijd meteen “uit”, zodat haar hartslag naar beneden gaat. In Montferland kon ik haar meteen na de finish aanbieden voor de veterinaire keuring, ondanks dat het door het gevarieerde en heuvelachtige terrein een vrij zware wedstrijd is. Dat was ook mijn winst op de Hippiade, waar we ons trouwens van tevoren voor hadden geselecteerd. Er waren weliswaar slechts acht deelnemers in onze klasse, maar ons gemiddelde van ruim 11 km/uur goed genoeg voor brons.’

Minimum snelheid

Dat is geen record voor de combinatie. ‘In Leenderbos, in maart, behaalden we een gemiddelde van meer dan 12 km/uur. In principe maakt de snelheid niet zoveel uit, al moet je boven de 9 km/uur halen voor een winstpunt, een “ideale snelheid” van 13km/u en is er een maximum tempo van 14km/u waar je niet bovenuit mag komen. Wil je hoog eindigen in het klassement, dan moet je zo dicht mogelijk bij die ideale snelheid rijden.’

Dressuurtalent

Teske mag het nu even rustig aan doen. ‘Ze had een paar dagen vrij na haar prestatie in Montferland. Inmiddels heb ik wel weer een stapritje met haar gemaakt. Voor volgende maand staat de wedstrijd in De Rips (Stippelberg) op het programma. In de winter wil ik haar in conditie houden, om volgend jaar klasse 2 te kunnen starten. En misschien laat ik haar wel bijrijden door een dressuurruiter. Dressuur is immers altijd goed, voor kracht, souplesse en gehoorzaamheid. Ik heb al veel opmerkingen over haar gehad, dat ze binnen een aantal maanden misschien wel de Z-dressuur kan bereiken.’

160 kilometer

In de toekomst hoopt Mark zijn droom waar te maken met Teske: Nog langere afstanden in de nog hogere klassen in de endurance, met misschien wel ooit een 160 kilometer-rit. ‘Twee Friese paarden hebben het ooit gepresteerd om zich in de hoogste nationale klasse, tot 160 kilometer, te kwalificeren. Dat waren Martsje, de Friese merrie (Jillis 301 x Peke 268) van Fransisca Bakker uit Schotland en mijn eigen Joukje W (Nammen 308 x Feitse 293). Teske heeft er de kwaliteiten en het karakter voor. Maar rustig aan, ze is nog maar 10 jaar en het allerbelangrijkste voor zo’n traject is de tijd nemen en trainen met beleid. Het is geen “moeten”. Een meerdaagse rit uitrijden met haar zou ook fantastisch zijn. Daarvan zijn er ook verschillende in Nederland (Veluwe marathon, Achterhoek marathon en Someren) of over de grens in Duitsland. Dat zie ik haar ook wel doen.’ (cd)

Foto: Laura Fokkema Fotografie