De projectgroep Herijking Hengstenselectie kwam op 22 juli opnieuw bijeen. Tijdens deze vergadering is het plan verder uitgewerkt. Daarbij is uitgegaan van de eerder vastgestelde uitgangspunten: gezondheid staat voorop, de genetische diversiteit moet behouden blijven en de fokkerij moet voldoende omvang houden. Ook zijn verschillende voorstellen besproken die de komende weken verder worden uitgewerkt.
Inteelttoename
Een belangrijk onderdeel van het plan is het streven naar maximaal 0,5% inteelttoename per generatie. Ook de monitoring en bijsturing hiervan krijgt een centrale plaats. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een dekbeperking en een goede spreiding van vaderdieren helpen om de inteelttoename te beheersen.
Daarnaast worden de resultaten van wetenschappelijk onderzoek gebruikt om de inteelt verder te beperken, erfelijke afwijkingen beter op te sporen en de totale genenpool gezond en breed te houden. Een dekbeperking en vergroting van diversiteit qua bloedvoering én genetisch onderzoek zijn de twee knoppen waar in toekomstig beleid met name aan gedraaid moeten worden, waar mogelijk ook nog afgestemd op elkaar.
Dekbeperking
In het plan wordt een dekbeperking opgenomen voor alle hengsten. Het uitgangspunt is een maximale bijdrage van 3% per hengst per jaar op het totaal aantal dekkingen, dat met de huidige dekaantallen neerkomt op een beperking van 120 dekkingen per hengst per jaar. Er zal een overgangsperiode worden gehanteerd om deze wijziging zorgvuldig en verantwoord in te voeren. De projectgroep zal hiervoor aanvullend juridisch advies inwinnen en zich inzetten om binnen de vereniging – en dus ook met de hengstenhouders – tot consensus te komen. De gemaakte afspraken worden bij voorkeur vastgelegd in een convenant, zodat de implementatie en borging goed zijn geregeld.
Om het systeem eenvoudig en duidelijk te houden, wordt gewerkt met vaste aantallen dekkingen in plaats van percentages. Mocht er een duidelijke stijging of daling over meerdere jaren zijn in het aantal dekkingen kan de dekbeperking hierop worden aangepast, waarbij wel gekeken wordt naar een maximale ondergrens. De ontwikkeling wordt de komende jaren gevolgd en kan, als dat nodig is, worden aangepast.
Hengstenselectietraject
Het huidige hengstenselectietraject blijft grotendeels hetzelfde. De eerste bezichtiging in de kooi, de tweede bezichtiging met de driehoeksbaan, de voorrijdagen en het Centraal Onderzoek blijven bestaan Daarnaast worden nieuwe voorstellen uitgewerkt. Zo wordt gekeken naar een extra instroommoment via een zadel- en menpresentatie. Mogelijk ook ter vervanging van de herkansing. Hengsten kunnen van daaruit instromen in het reguliere traject. Ook worden enkele wijzigingen voor het verkort onderzoek verder uitgewerkt.
Naast het reguliere traject ligt er ook een voorstel voor een tweede spoor. Dit is bedoeld voor hengsten die foktechnisch interessant zijn, bijvoorbeeld door een bijzondere bloedvoering of een lage verwantschap met de populatie. In dit tweede spoor kunnen deze eigenschappen zwaarder meewegen dan in het reguliere traject, waar naast gezondheid, karakter en rastype het gebruik, de sport en beweging een belangrijke rol spelen. In het tweede spoor kan de weging van deze vier aspecten anders meegenomen worden, waardoor fokkerij technisch interessante hengsten met bijvoorbeeld bijzondere bloedvoering of lage verwantschap via andere criteria kunnen worden goedgekeurd als dekhengst.
Commissies
Ook over de samenstelling van de commissies zijn voorstellen gedaan. Het doel is om fokkerijgegevens en genetische informatie nog beter beschikbaar te maken voor de Hengstenkeuringscommissie (HKC). Zo kunnen deze gegevens een grotere rol spelen bij de selectie van hengsten. Daarnaast wordt gezocht naar een goede balans tussen continuïteit en vernieuwing. Er is behoefte aan een Hengstenkeuringscommissie en Verrichtingsjury die goed op elkaar ingespeeld is en beschikt over de juiste competenties, kennis en ervaring. Tegelijk is het belangrijk dat er regelmatig nieuwe leden instromen met een frisse blik. Op dit moment worden commissieleden jaarlijks benoemd, met een maximale zittingsduur van acht jaar. Er wordt onderzocht of een benoeming van twee periodes van bijvoorbeeld vier jaar beter ingeregeld kan worden. Dit zorgt voor een meer geleidelijke wisseling van commissieleden.
Kenmerken
Ook over de kenmerken, zoals de C-lijn en wit, zijn voorstellen besproken. Daarbij wordt gezocht naar een goede balans tussen gezondheid, duurzaamheid, genetische variatie en de raskenmerken van het Fries paard. Het verruimen van uiterlijke kenmerken die geen enkel effect hebben op de gezondheid zorgt ervoor dat er meer waardevolle fokpaarden behouden kunnen blijven. Het is belangrijk dat er duidelijke regels komen over wat wel en niet wordt geaccepteerd. Zo ontstaat er minder ruimte voor onduidelijkheid of subjectieve beoordeling. Besproken is dat (volledig) wit in de zool geen uitsluitingscriteria meer is. Daarnaast komt er verruiming voor witte haren op het hoofd, waar witte haren boven de horizontale lijn tussen de onderkant van de ogen zal worden toegestaan, en daarbij de maximale doorsnede van 3 cm komt te vervallen. De Fokkerijraad zal dit ook meenemen in een volgend voorstel voor het merrieselectie traject.
Inbreng
De komende weken worden de verschillende voorstellen verder uitgewerkt. Daarbij wordt ook de inbreng van fokkers, gebruikers, hengstenhouders en andere betrokkenen meegenomen. De projectgroep benadrukt het belang van een gezamenlijk bewustzijn onder alle betrokkenen ten aanzien van gezondheid, genetische diversiteit en verantwoord hengstengebruik. Daarnaast streeft de projectgroep naar de ontwikkeling van betere hulpmiddelen en de beschikbaarheid van informatie die ondersteunt bij het maken keuzes in de fokkerij.
De volgende bijeenkomst van de projectgroep staat gepland op 11 augustus. Daarna volgt een bijeenkomst op 27 augustus. Het doel is om op 1 september een conceptplan klaar te hebben. Dat plan kan vervolgens verder worden besproken en aangescherpt. De bedoeling is om het definitieve plan op 1 oktober aan het bestuur voor te leggen.
Namens de projectgroep: Roos Lagendijk (Bond van Merriehouders), Marije Steensma (fokkerijspecialist KFPS), Jan Siebren Duiven (Fokkerijraad), Waling Haytema (Bond van Hengstenhouders), Corrie Terpstra (inspectie), Albert Jan van Koerten (schrijver), Henk Lassche (projectleider) en Wilma Bouwmeester (notulist).
Meer nieuws
